Stalmatten paard

De beste stalmat kies je niet op basis van wat er toevallig populair is, maar op basis van hoe jouw stal echt werkt in het dagelijks gebruik. Dat is meteen waar veel mensen de fout in gaan. Ze kijken eerst naar formaat, prijs of dikte, terwijl de échte eerste vraag is: wat gebeurt er met vocht in jouw box? Als urine niet goed weg kan, krijg je vroeg of laat gedoe met geur, schoonmaak en een vloer die nooit echt fris voelt. Daarom kijken we altijd eerst naar de ondergrond, de afvoer en het afschot van de stal. Pas daarna kijk je naar comfort, grip en uitvoering. Daarbovenop speelt je paard een grote rol. Een jong, fit paard dat veel buiten staat vraagt iets anders dan een ouder paard dat langer op stal staat en wat extra demping kan gebruiken. Ook het gebruik van de ruimte telt mee. Een box vraagt een andere oplossing dan een poetsplaats, trailer of stalgang. In een box wil je vooral comfort, stabiliteit en een logische manier van omgaan met vocht. Op een werkplek wil je vaak juist extra grip en eenvoudig schoonmaken. Ons advies is daarom altijd: kies een stalmat niet als los product, maar als onderdeel van je hele stalvloer. Kijk naar hoe je uitmest, hoeveel bodembedekking je gebruikt, hoe hard de ondergrond is en hoe jouw paard beweegt en rust. Als die puzzel klopt, merk je het elke dag. De stal voelt prettiger, het onderhoud wordt logischer en je paard staat gewoon fijner. Over het algemeen kun je deze stelregel aanhouden: heeft je stal een afvoerputje, of ligt de ondergrond van de stal op afschot richting een drain? Dan kun je kiezen voor een vochtdoorlatende mat, zoals onze meest verkochte Granuflex stalmat. De urine loopt bij deze mat snel door het rubber heen en verdwijnt zo eenvoudig in de afvoer. Heb je echter geen afvoer, dan wordt het onder de mat snel vies en gaat het stinken. Het kan wel, maar dan dien je de mat regelmatig op te tillen en schoon te maken. Let wel: de Granuflex mat weegt bijna 34 kg per mat, dus dat is geen ‘snel klusje’. Ofwel heb je geen afvoer, dan adviseren we liever onze vloeistofdichte stalmat. Niets is 100%. De mat zelf is vloeistofdicht, maar door de puzzelaansluiting zit je op 99% vloeistofdicht. De urine blijft dan bovenop de stalmat en wordt opgenomen door de stalbedekking.

Dit is zonder twijfel één van de belangrijkste vragen als je stalmatten voor paarden gaat kiezen. Een vochtdoorlatende stalmat laat urine door de mat heen zakken. Dat klinkt ideaal, en dat kan het ook echt zijn, maar alleen als de ondergrond daar geschikt voor is. Er moet dan iets onder zitten dat het vocht goed afvoert, zoals een bodem met afschot of een systeem waarbij het vocht daadwerkelijk weg kan. Anders blijft het vocht onder de mat staan en verschuif je het probleem alleen maar uit het zicht (al ga je dat vanzelf ruiken ;)). Een vloeistofdichte stalmat werkt precies andersom. Die houdt vocht juist zoveel mogelijk bovenop de mat, zodat het opgenomen wordt door de bodembedekking. Dat is vaak een veel veiligere keuze in boxen zonder afvoer of zonder goed afschot. Je houdt dan beter controle op waar het nat wordt en schoonmaken voelt veel voorspelbaarder. Dat klinkt misschien minder technisch, maar in de praktijk is dat vaak precies wat mensen willen: overzicht, minder gedoe en een stal die logisch te onderhouden is. Welke van de twee beter is, hangt dus niet af van welk systeem “luxer” is, maar van wat bij jouw stal past. Heb je een goed opgebouwde vloer met waterafvoer, dan kan vochtdoorlatend geweldig werken. Heb je dat niet, dan is vloeistofdicht meestal slimmer. Wij zeggen altijd: kies niet de mat die op papier het mooiste klinkt, maar de mat die in jouw stal het beste samenwerkt met vloer, vocht en dagelijks onderhoud. Dat is uiteindelijk de keuze waar je het langst blij van blijft.

Dikte lijkt vaak de makkelijkste keuze, maar, in werkelijkheid is het juist een onderwerp waar nuance belangrijk is. Want dikker is niet automatisch beter. Wat goed werkt, hangt af van de ondergrond, het gewicht van je paard, hoeveel tijd het dier op stal staat en wat je met de ruimte wilt bereiken. In een paardenbox op een harde betonvloer is meer demping vaak prettig, zeker als je paard veel staat, regelmatig ligt of wat gevoeliger is in gewrichten, hoeven of spieren. Dan helpt een dikkere mat om de vloer minder hard en onvriendelijk te laten aanvoelen. Tegelijk is het niet zo dat je altijd maar de dikste mat moet nemen. Als de ondergrond ongelijk is, kan een te zachte of te verende mat juist minder stabiel aanvoelen. En dat wil je niet. Een paard moet stevig en zeker kunnen staan, vooral bij draaien, opstaan en verplaatsen in de box. Daarom kijken we niet alleen naar comfort, maar ook naar stabiliteit. Een goede stalmat geeft demping zonder zompig of onrustig te worden onder het paard. Voor ruimtes zoals een stalgang, poetsplaats of trailer gelden weer andere regels. Daar draait het vaak meer om slijtvastheid, grip en praktisch gebruik dan om maximale zachtheid. In een box daarentegen mag comfort een veel grotere rol spelen. Ons advies is daarom altijd: kijk niet alleen naar millimeters, maar naar het totaalplaatje. Een stalmat moet je paard ondersteunen, niet alleen je vloer bedekken. De juiste dikte is dus de dikte die past bij het gebruik, de stalvloer en het paard dat erop staat.

Hoewel onze Granuflex stalmat 40 mm dik is en de puzzelmat maar 15 mm, voelen ze qua comfort nagenoeg hetzelfde aan. Dat komt omdat dikte niet hetzelfde is als zachtheid. Het comfort wordt vooral bepaald door: het type rubber, de structuur van de mat en hoe de mat energie dempt en verdeelt. Wat is dan wel het verschil? Een zwaardere mat ligt wat stabieler. Daarom heeft de puzzelmat ook een puzzelprofiel: je verbindt ze aan elkaar. De Granuflex mat leg je tegen elkaar aan; de mat is zwaarder, dus blijft van zichzelf goed liggen. Een dikkere mat geeft daarnaast meer isolatie en geluidsdemping. Om die reden hebben we de puzzelmat in twee diktes, 1.5 en 2.8cm, voor als je net wat meer massa in je vloer wilt.

Felle zon is inderdaad iets om rekening mee te houden. Rubber wordt warm in de zon. Het is afhankelijk van je persoonlijke situatie wat te doen. Als de stalmatten het volledige oppervlak bedekken en de paarden kunnen nergens anders op staan, dan dien je het oppervlak bij zeer warm weer af te strooien. Dat kan zand zijn, of een stalbedekking. Als het de hoeven maar beschermt van het hete rubber. Liggen de stalmatten buiten, maar komt er wel voldoende schaduw op, dan is het geen probleem. Een beetje zon maakt de stalmatten juist comfortabel warm, vooral in koudere tijden. Maar hou wel in gedachten dat rubber heet kan worden in de volle zon. Af en toe controleren hoe warm verdient dan ook de aanbeveling op warme dagen.

Ja, mits de ondergrond vlak en stabiel is (beton, klinkers of aangetrild zand). Op losse bodem kunnen matten gaan schuiven of ongelijk liggen. Mocht dat het geval zijn kun je ze altijd weghalen, de ondergrond uitvlakken en opnieuw aanleggen.

Ja, in de meeste gevallen kun je stalmatten prima zelf leggen. De matten zijn zwaar (zeker de dikkere types zoals Granuflex), maar met twee personen goed te hanteren. Je hebt geen speciaal gereedschap nodig, alleen wat tijd, een rechte lat of plank, een stanleymes en eventueel een meetlint of krijt. Stalmatten kun je prima op maat snijden met een goed stanleymes, maar je snijdt ze niet in één keer door. Rubber is taai, zeker bij dikke matten. Snijd meerdere keren over dezelfde lijn heen, met stevige druk. Eventueel kun je een beetje afwasmiddel of WD-40 op het mes doen om soepeler te snijden. Belangrijke aandachtspunten bij het zelf leggen:

• Zorg voor een vlakke en stabiele ondergrond, zoals beton, straatwerk of aangerold zand.  
• Begin bij een rechte hoek en werk van daaruit naar buiten
• Laat een kleine speling rondom (een paar mm) voor eventuele werking bij temperatuurverschil
• Grote matten (zoals de Granuflex) blijven door hun gewicht vanzelf goed liggen. De puzzelmat puzzel je in elkaar.

Nog een laatste tip: is het heel erg koud, dan laat rubber zich lastiger snijden. Leg de matten even in de zon of ergens binnen waar het warmer is, dat werkt net wat makkelijker.